تأثیر نوسانات ارزی بر هزینههای زنجیره لجستیک و حملونقل
نوسانات نرخ ارز به چالشی جدی برای فعالان حوزه حملونقل تبدیل شده و با افزایش هزینههای نگهداری ناوگان، توازن مالی این صنعت را برهم زده است.
نوسانات اخیر و تغییرات مداوم در نرخ ارزهای بینالمللی، به طور مستقیم بر هزینههای تمامشده خدمات در بخشهای جادهای، ریلی، دریایی و هوایی تأثیر گذاشته است. وابستگی شدید ناوگان حملونقل به واردات قطعات مصرفی نظیر لاستیک، موتور، روغنهای تخصصی و تجهیزات الکترونیکی باعث شده تا هزینههای تعمیر و نگهداری (Opex) به شکل بیسابقهای افزایش یابد و تأثیر نوسانات ارزی بر هزینههای زنجیره لجستیک و حملونقل به یکی از دغدغههای اصلی فعالان این حوزه تبدیل شود.
کارشناسان اقتصاد حملونقل با اشاره به چالشهای نوسازی ناوگان میگویند: «توسعه و حفظ ظرفیت عملیاتی شبکه ترانزیتی کشور ذاتاً ارزمحور است. وقتی ارزهای شاخص مانند دلار و یورو دستخوش نوسان میشوند، دوره بازگشت سرمایه در خرید کشندهها، لوکوموتیوها و شناورهای دریایی به شکل غیرخطی طولانی شده و شرکتهای لجستیکی عملاً توان بازسازی و نوسازی داراییهای فیزیکی خود را از دست میدهند که پیامد مستقیم آن افت بهرهوری ناوگان خواهد بود.»
تأثیر نوسانات ارزی بر هزینههای زنجیره لجستیک و شرکتهای بورسی
در بازار سرمایه، تغییرات نرخ ارز واکنشی دوگانه در میان نمادهای گروه حملونقل و انبارداری ایجاد کرده است. در حالی که شرکتهای فعال در خطوط صادراتی یا سوآپ نفت به دلیل درآمدهای تسعیر ارز وضعیت بهتری دارند، بخش بزرگی از شرکتهای داخلیمحور به دلیل سرکوب تعرفهها و افزایش هزینههای جاری با کاهش حاشیه سود ناخالص مواجه شدهاند.
تحلیلگران بازار سرمایه در این باره معتقدند: «شرکتهای لجستیکی به دو دسته ریالی و ارزمحور تقسیم میشوند. دسته اول که هزینههای نگهداری ناوگانشان بر مبنای نرخ آزاد ارز محاسبه میشود اما کرایه حمل مصوب دستوری دارند، به شدت آسیبپذیر شدهاند. در مقابل، شرکتهای کشتیرانی به دلیل تسویه مبتنی بر شاخصهای بینالمللی، توانستهاند ریسکهای ناشی از رشد نرخ ارز را تا حدی مدیریت کنند.»
چالش رقابتپذیری در کریدورهای ترانزیتی
در حوزه تجارت فرامرزی، افزایش نرخ حوالههای ارزی به عنوان ابزارهای تسویه مالی در هابهای منطقهای، هزینههای جانبی نظیر حقوق توقف (دموراژ)، عوارض بندری و بیمه محمولهها را افزایش داده است. این روند باعث شده تا جذابیت قیمتی کریدورهای عبوری کشور در مقایسه با مسیرهای موازی رقیب در منطقه کاهش یابد و تأثیر نوسانات ارزی بر هزینههای زنجیره لجستیک و حملونقل به تهدیدی برای جایگاه ترانزیتی ایران تبدیل شود.
کارشناسان لجستیک بینالملل هشدار میدهند که در صورت عدم طراحی سازوکارهای نوین بیمه پوشش ریسک ارزی و عدم اعطای خطوط اعتباری هدفمند به فورواردرها، بخش قابلتوجهی از بار ترانزیتی منطقه به مسیرهای کمنوسانتر منتقل خواهد شد. این موضوع میتواند جایگاه استراتژیک کشور در زنجیره تأمین خاورمیانه و آسیای میانه را تحتالشعاع قرار دهد و رقابتپذیری صنعت حملونقل را در بلندمدت تضعیف کند.
منبع خبر: مشاهده خبر در سایت منبع
برای مشاهده سایر خبرهای حوزه حمل و نقل، به صفحه اخبار حمل و نقل مراجعه کنید.
