تاب‌آوری زیرساخت‌های حمل‌ونقل جنوب در پی حوادث اخیر هرمزگان

حوادث اخیر و آسیب به برخی زیرساخت‌های استان هرمزگان، بار دیگر ضرورت توجه به تاب‌آوری زیرساخت‌های حمل‌ونقل جنوب کشور را به عنوان شریان‌های حیاتی اقتصاد ملی برجسته کرده است. اگرچه این رخدادها در ظاهر نقاط محدودی از شبکه ارتباطی را هدف قرار داده‌اند، اما از منظر لجستیکی، ابعاد این آسیب‌ها فراتر از تخریب سازه‌های عمرانی بوده و بر جریان اتصال بنادر استراتژیک به شبکه جاده‌ای و ریلی کشور تأثیرگذار است.

اهمیت استراتژیک تاب‌آوری زیرساخت‌های حمل‌ونقل جنوب

اهمیت محورهای مواصلاتی هرمزگان به دلیل نقش کلیدی آن‌ها در اتصال بندر شهید رجایی به مراکز تولید و مصرف داخلی است. هرگونه اختلال در این مسیرها، زنجیره تأمین و ترانزیت کالا را با چالش مواجه می‌کند. در واقع، این جاده‌ها و پل‌های بین‌راهی، حلقه اتصال بنادر به پسکرانه ملی هستند و آسیب به آن‌ها، کارکرد لجستیکی کل شبکه را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

از نظر فنی، تونل‌ها و پل‌های کلیدی در این منطقه جزو نقاط غیرقابل جایگزین محسوب می‌شوند. برخلاف مقاطع عادی جاده‌ای که امکان ترمیم سریع یا انحراف مسیر در آن‌ها وجود دارد، بازگرداندن ظرفیت عبور در سازه‌های اصلی زمان‌بر و پرهزینه است. بنابراین، حتی بازگشایی موقت یک لاین عبوری نیز به معنای بازگشت کامل عملکرد شبکه به شرایط عادی نیست.

واکنش سریع و چالش‌های لجستیکی

نیروهای راهداری و دستگاه‌های اجرایی بلافاصله پس از وقوع حادثه برای ایمن‌سازی و بازگشایی مسیرها وارد عمل شدند. با این حال، استفاده از مسیرهای جایگزین در چنین شرایطی با محدودیت ظرفیت و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل برای ناوگان باری همراه است. این موضوع نشان می‌دهد که تاب‌آوری زیرساخت‌های حمل‌ونقل جنوب تا چه حد بر پایداری فعالیت‌های تجاری بندر شهید رجایی به عنوان بزرگ‌ترین بندر تجاری کشور تأثیرگذار است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که پایانه شهید بهشتی چابهار دچار آسیب مستقیم نشده و فعالیت‌های بندری در آن ادامه دارد. با این وجود، تجربه اخیر ثابت کرد که در ارزیابی تاب‌آوری، باید کریدورهای دسترسی، شبکه‌های برق و نقاط تبادل بار را به صورت یکپارچه در نظر گرفت. آسیب به گلوگاه‌های زیرساختی می‌تواند آثار زنجیره‌ای بر حمل‌ونقل منطقه‌ای و ملی داشته باشد.

کارشناسان معتقدند که برای ارتقای تاب‌آوری زیرساخت‌های حمل‌ونقل جنوب، باید مفهوم بازسازی سریع را با طراحی مسیرهای پشتیبان و پیش‌بینی سناریوهای بحران ترکیب کرد. شبکه حمل‌ونقل زمانی کارآمد است که حذف یا آسیب دیدن چند نقطه حساس، کل سامانه را از کار نیندازد. در نهایت، حفظ پیوستگی جریان ترانزیت در کریدورهای جنوبی، بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت ملی حمل‌ونقل محسوب می‌شود و نیازمند بازنگری در نقشه آسیب‌پذیری شریان‌های اصلی است.

منبع خبر: مشاهده خبر در سایت منبع

برای مشاهده سایر خبرهای حوزه حمل‌ و نقل، به صفحه اخبار حمل‌ و نقل مراجعه کنید.