واکاوی بحران ناترازی ناوگان مسافری ریلی و کمبود بلیت قطار
ناوگان مسافری ریلی کشور با چالشهای جدی نظیر فرسودگی تجهیزات و ناترازی اقتصادی روبهرو است. ناصر غفاری، عضو هیئتمدیره انجمن شرکتهای حملونقل مسافری ریلی، ریشههای این بحران را در سیاستگذاریهای متناقض و قیمتگذاری دستوری جستوجو میکند.
واکاوی بحران ناترازی ناوگان مسافری ریلی و کمبود بلیت قطار
ناوگان مسافری ریلی کشور امروز با چالشهای مزمنی همچون کمبود ظرفیت، فرسودگی تجهیزات و ناترازی اقتصادی دستبهگریبان است که فراتر از محدودیتهای ناشی از تحریمها، ریشه در تصمیمگیریهای متناقض دارد. خروج گسترده واگنهای قدیمی بدون جایگزینی مؤثر، قیمتگذاری دستوری بلیت و توسعه نامتوازن خطوط ریلی، همگی منجر به ایجاد شکاف عمیق میان عرضه و تقاضا در شبکه ریلی شده است.
ناصر غفاری، عضو هیئتمدیره انجمن شرکتهای حملونقل مسافری ریلی و مدیرعامل شرکت مهتاب سیر جم، معتقد است این وضعیت نشاندهنده ناکارآمدی ساختاری در صنعت ریلی است. وی تأکید میکند که کاهش تعداد واگنهای فعال از حدود ۲۰۰۰ دستگاه به نزدیک ۱۱۰۰ دستگاه، نتیجه مستقیم سیاستهای نادرست در سالهای گذشته بوده که اکنون به بحران کمبود بلیت قطار دامن زده است.
تناقض در سیاستهای حمایتی و خروج واگنها
غفاری با اشاره به تصمیمات سالهای ۹۴ و ۹۵ برای خروج واگنهای با سن بالا، توضیح میدهد که در آن زمان انتظار میرفت با گشایشهای بینالمللی، واگنهای نو یا دستدوم بازسازیشده جایگزین شوند. با بازگشت تحریمها، روند جایگزینی متوقف شد اما مقررات خروج واگنهای فرسوده همچنان پابرجا ماند و باعث شد بخش بزرگی از ناوگان بدون جایگزین از چرخه خارج شود.
وی میافزاید: «در سالهای اخیر تعداد واگنهای اضافهشده به ناوگان بسیار محدود بوده و حتی بازسازی واگنهای موجود نیز به دلیل هزینههای سنگین، توجیه اقتصادی خود را برای شرکتهای خصوصی از دست داده است.»
بلیتهای تعزیراتی و چالشهای اقتصادی شرکتها
مدیرعامل مهتاب سیر جم با انتقاد از قیمتگذاری دستوری، تصریح میکند که درآمد شرکتها تحت کنترل دولت است اما هزینههای تأمین قطعات در بازار آزاد تعیین میشود. این عدم توازن مالی در کنار ممنوعیت واردات واگن به بهانه حمایت از تولید داخلی، شرکتهای ریلی را در تنگنا قرار داده است. غفاری همچنین کمبود لکوموتیو و مولدهای برق را گلوگاه اصلی بهرهوری میداند که امکان استفاده از ظرفیتهای موجود را سلب کرده است.
خطاهای استراتژیک در توسعه شبکه ریلی
غفاری رویکرد توسعه شبکه ریلی بدون تحلیل تقاضای واقعی را یک خطای استراتژیک میداند. به گفته وی، تعریف خطوط جدید بدون توجه به ظرفیت ناوگان، باعث شده است واگنها از مسیرهای پرتردد مانند محور تهران – مشهد خارج و به مسیرهای کمتقاضا منتقل شوند که این امر بهرهوری کل شبکه را کاهش داده است.
تبعات بحرانهای محیطی بر ناترازی ناوگان مسافری ریلی
این فعال حوزه حملونقل به تأثیر شرایط بحرانی بر ناترازی ناوگان مسافری ریلی اشاره کرده و میگوید: «در دورههایی که تقاضای سفر به دلیل شرایط امنیتی یا بحرانهای اجتماعی کاهش مییابد، شرکتهای ریلی با استرداد گسترده بلیتها و فشار شدید نقدینگی مواجه میشوند. این در حالی است که هزینههای آمادهسازی ناوگان از ماهها قبل انجام شده و شرکتها را در تأمین تعهدات مالی خود با چالش جدی روبهرو میکند.»
منبع خبر: مشاهده خبر در سایت منبع
برای مشاهده سایر خبرهای حوزه حمل و نقل، به صفحه اخبار حمل و نقل مراجعه کنید.
