ابهامات در طرح خرید دو هزار واگن جدید؛ ضرورت شفافسازی در نوسازی ناوگان ریلی
خرید بیش از دو هزار واگن جدید گامی مثبت برای توسعه حمل و نقل ریلی است، اما جزئیات قراردادها، منابع مالی و برنامه بهرهبرداری از این ناوگان باید شفافسازی شود.
در چارچوب برنامههای دولت چهاردهم، وزارت راه و شهرسازی از خرید بیش از دو هزار واگن جدید برای نوسازی و توسعه ناوگان ریلی کشور خبر داده است. این اقدام در راستای نیاز مبرم صنعت ریلی به افزایش ظرفیت حمل بار و مسافر، گامی مثبت و حائز اهمیت محسوب میشود. با این حال، برای ارزیابی دقیق فنی و اقتصادی این طرح، نیاز به شفافسازی ابعاد مختلف آن وجود دارد. کارشناسان معتقدند وزارت راه و شهرسازی و شرکت راهآهن باید جزئیات بیشتری درباره ترکیب ناوگان، وضعیت قراردادها، منابع مالی و برنامه بهرهبرداری از این دو هزار دستگاه منتشر کنند تا ابعاد این طرح نوسازی ناوگان ریلی برای ذینفعان روشن شود.
ضرورت شفافسازی در نوسازی ناوگان ریلی
طرح پرسشهای کارشناسی به معنای تردید در اهمیت سرمایهگذاری انجام شده نیست، بلکه هدف، درک بهتر برنامهای است که میتواند آینده حملونقل ریلی کشور را متحول کند. نخستین پرسش اساسی این است که آیا این دو هزار دستگاه شامل واگنهای باری است یا مسافری؟ همچنین مشخص نیست چه تعداد از این واگنها نو بوده و چه تعدادی بازسازی شدهاند یا قرار است جایگزین ناوگان فرسوده شوند. در بخش باری، تنوع واگنها از جمله لبهبلند، مسقف و مخزندار، نیازمند زیرساختهای متفاوتی در مبدأ و مقصد است که باید برای آنها برنامهریزی شود.
موضوع لکوموتیو و نیروی کشش نیز در این نوسازی ناوگان ریلی بسیار حیاتی است. افزایش تعداد واگن بدون تأمین متناسب لکوموتیو، منجر به افزایش ظرفیت حمل نخواهد شد. ضروری است مشخص شود آیا برای بهرهبرداری از این واگنهای جدید، تأمین لکوموتیوهای باری و مسافری نیز پیشبینی شده است یا خیر. اگر لکوموتیو در برنامه قرار دارد، باید تعداد، توان و زمان تحویل آن به صورت شفاف اعلام شود؛ در غیر این صورت، باید توضیح داده شود که کشش موردنیاز این حجم از ناوگان از چه محلی تأمین خواهد شد.
مراحل اجرایی و شفافیت اقتصادی
در ارزیابی چنین برنامههای کلانی باید میان انعقاد قرارداد، تولید و ورود واقعی ناوگان به بهرهبرداری تفاوت قائل شد. ارائه آمار تفکیکی شامل تعداد قراردادهای منعقد شده، واگنهای در حال ساخت و تعداد واگنهایی که مجوز سیر دریافت کردهاند، تصویر روشنتری از پیشرفت نوسازی ناوگان ریلی ارائه میدهد. همچنین انتشار ارزش قراردادها، قیمت هر دستگاه و سهم تولید داخل، به ارزیابی دقیقتر اقتصادی طرح کمک شایانی خواهد کرد.
نقش بخش خصوصی در این سرمایهگذاری نیز باید مشخص شود. باید معلوم باشد که آیا این واگنها مستقیماً توسط دولت خریداری شدهاند یا شرکتهای خصوصی با استفاده از تسهیلات بانکی در آن مشارکت دارند. سرمایهگذاری در صنعت ریلی با توجه به دوره بازگشت طولانی سرمایه، نیازمند ابزارهای مالی شفاف و حمایتهای دولتی است. در نهایت، موفقیت این طرح تنها به تعداد واگنها بستگی ندارد، بلکه شاخصهایی نظیر نرخ گردش واگن و بهرهوری عملیاتی، ملاک اصلی موفقیت در نوسازی ناوگان ریلی کشور خواهد بود.
منبع خبر: مشاهده خبر در سایت منبع
برای مشاهده سایر خبرهای حوزه حمل و نقل، به صفحه اخبار حمل و نقل مراجعه کنید.
