چالش‌های ایمنی و آینده پرواز هواپیماهای MD در ناوگان هوایی ایران

موضوع محدودیت‌های پروازی برای ناوگان بوئینگ MD به یکی از چالش‌های اصلی صنعت هوانوردی تبدیل شده است. سازمان هواپیمایی کشوری با تاکید بر اولویت ایمنی، محدودیت‌هایی را برای بهره‌برداری از این هواپیماها از ابتدای مهرماه اعمال کرده است؛ تصمیمی که با واکنش شرکت‌های هواپیمایی و نگرانی از کاهش ظرفیت ناوگان هوایی کشور همراه بوده است.

سازمان هواپیمایی کشوری در بخشنامه‌ای رسمی به شرکت‌های بهره‌بردار اعلام کرد که از ابتدای مهرماه ۱۴۰۵، ارائه خدمات پروازی با هواپیماهای MD مشمول محدودیت، ممنوع است. این تصمیم در راستای اجرای امریه صلاحیت پروازی FAA AD 2021-22-19 پیرامون موتورهای خانواده JT8D-200 اتخاذ شده است. البته تمامی هواپیماهای این مدل مشمول ممنوعیت نیستند و آن دسته از هواپیماهایی که الزامات فنی را رعایت کرده یا هنوز موعد اجرای امریه آن‌ها فرا نرسیده است، می‌توانند به فعالیت خود ادامه دهند. تشخیص نهایی وضعیت هر هواپیما بر عهده معاونت استاندارد پرواز سازمان هواپیمایی کشوری است.

طبق دستورالعمل ابلاغی، شرکت‌های هواپیمایی موظفند وضعیت بلیت‌های فروخته شده برای پروازهای مشمول را تعیین تکلیف کنند. این شرکت‌ها باید در صورت امکان از هواپیمای جایگزین استفاده کرده یا مسافران را به پروازهای دیگر منتقل کنند. در غیر این صورت، پرواز باید لغو و وجه بلیت به طور کامل به مسافران مسترد شود.

واکنش ایرلاین‌ها به محدودیت‌های پرواز هواپیماهای MD

مدیران عامل شرکت‌های هواپیمایی در نامه‌ای به ریاست جمهوری، نسبت به پیامدهای این تصمیم هشدار دادند. آن‌ها معتقدند زمین‌گیر شدن بخشی از ناوگان می‌تواند منجر به کاهش پروازها، افزایش قیمت بلیت و فشار مضاعف بر صنعت هوانوردی شود. فعالان این حوزه اعلام کرده‌اند که آمادگی دارند مستندات فنی و راهکارهای استمرار بهره‌برداری ایمن را با همکاری کارشناسان ارائه دهند.

تاثیر ممنوعیت پرواز هواپیماهای MD بر ظرفیت ناوگان

کارشناسان صنعت هوانوردی با اشاره به شرایط اقتصادی و تحریم‌های ظالمانه، معتقدند که ممنوعیت پرواز بوئینگ‌های MD فشار سنگینی بر شرکت‌ها وارد می‌کند. در حال حاضر حدود ۵۵ فروند از این هواپیماها در ۱۲ شرکت هواپیمایی کشور وجود دارد که ۴۲ فروند آن عملیاتی هستند. این تعداد حدود ۴۰ درصد از ناوگان هوایی کشور را تشکیل می‌دهد و خروج آن‌ها از چرخه پروازی، تاب‌آوری حمل و نقل هوایی را با چالش جدی مواجه می‌کند.

چالش‌های فنی و تامین قطعات

علت اصلی این محدودیت، امریه فنی جهانی برای بازرسی و تعویض پره‌های مراحل سوم و چهارم توربین کم‌فشار موتور این ناوگان است. بهره‌برداران اعلام کرده‌اند که به دلیل نبود پره‌های نو در بازار و زمان‌بر بودن تولید داخلی، جایگزینی قطعات با دشواری همراه است. با این حال، بهره‌برداری از موتورهای واجد شرایط با انجام بازرسی‌های دقیق تا زمان مشخصی امکان‌پذیر است.

تاکید سازمان هواپیمایی بر ایمنی به عنوان خط قرمز

ابوذر شیرودی، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، در نشست خبری اخیر خود با تاکید بر اینکه ایمنی خط قرمز این سازمان است، اظهار داشت که هیچ فشار رسانه‌ای یا دستوری نمی‌تواند مانع از اجرای استانداردهای ایمنی شود. وی تصریح کرد که تصمیمات اتخاذ شده کاملاً کارشناسی است و هدف آن تضمین سلامت مسافران است.

شیرودی افزود: «شرکت‌های هواپیمایی بنگاه‌های اقتصادی هستند و مسئولیت انتخاب نوع هواپیما با آن‌هاست، اما سازمان هواپیمایی وظیفه دارد از سلامت و استانداردهای فنی هواپیماهای وارداتی اطمینان حاصل کند.» وی تاکید کرد که در حال حاضر منعی برای پرواز هواپیماهای MD که بخشنامه‌های ایمنی را رعایت کرده‌اند وجود ندارد و سازمان هواپیمایی اجازه نخواهد داد هواپیمای فاقد شرایط ایمنی وارد چرخه پروازی شود.

در نهایت، اگرچه نگرانی‌ها درباره کاهش ظرفیت ناوگان هوایی کشور به دلیل محدودیت‌های پرواز هواپیماهای MD همچنان پابرجاست، اما سازمان هواپیمایی کشوری بر لزوم رعایت استانداردهای بین‌المللی اصرار دارد. باید دید آیا با تامین قطعات و رفع نواقص فنی، امکان بازگشت ایمن این هواپیماها به چرخه پروازی فراهم خواهد شد یا خیر.