پایان عصر ایرلاین‌های تک‌پرنده‌ای؛ جراحی ساختاری در صنعت هوایی ایران
با اولتیماتوم سازمان هواپیمایی کشوری، دوران فعالیت شرکت‌های هواپیمایی کوچک و کاغذی به پایان می‌رسد. این اقدام با هدف ساماندهی صنعت هوایی و افزایش تاب‌آوری ناوگان انجام می‌شود.
صنعت حمل‌ونقل هوایی کشور سال‌هاست با یک تناقض ساختاری عمیق دست‌به‌گریبان است. در حالی که برای پاسخگویی به تقاضای سالانه مسافران به حداقل ۴۰۰ تا ۵۰۰ فروند هواپیمای فعال نیاز است، این صنعت با تراکم بنگاه‌های خرد و غیرفعال مواجه شده است. ساماندهی شرکت‌های هواپیمایی کوچک و پایان دادن به فعالیت ایرلاین‌های تک‌پرنده‌ای، گامی ضروری برای خروج از این وضعیت است.
به گزارش سرویس هوایی، اظهارات اخیر ابوذر شیرودی، معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، مبنی بر توقف فعالیت شرکت‌های تک‌هواپیمایی و تعیین مهلت تا پایان سال سوم برنامه هفتم توسعه برای ادغام یا انحلال آن‌ها، نشان از آغاز یک جراحی بالینی در زنجیره تأمین هوایی ایران دارد. این تصمیم با هدف ساماندهی صف طویل ۵۰ شرکت متقاضی تأسیس ایرلاین جدید اتخاذ شده تا ساختار فرسوده صنعت هوایی به تعادل بازگردد.
در حال حاضر حدود ۳۵ شرکت هواپیمایی دارای مجوز در کشور ثبت شده‌اند، اما بررسی‌های عملیاتی نشان می‌دهد که بخش عمده پروازها توسط کمتر از ۱۰ شرکت بزرگ انجام می‌شود. بخش قابل‌توجهی از مجوزها در اختیار شرکت‌هایی است که تنها یک یا دو فروند هواپیمای فرسوده دارند. از منظر اقتصادی، پراکندگی ناوگان میان ده‌ها شرکت کوچک باعث از بین رفتن صرفه به مقیاس شده است. تأمین قطعات تحریمی و هزینه‌های سنگین تعمیرات برای این شرکت‌ها بسیار گران‌تر از ناوگان یکپارچه تمام می‌شود و هر نقص فنی کوچک، منجر به تأخیرهای زنجیره‌ای در شبکه پروازی کشور می‌گردد.
چالش ساماندهی شرکت‌های هواپیمایی کوچک
یکی از چالش‌های اصلی، وجود نزدیک به ۵۰ شرکت در صف دریافت موافقت اصولی برای تأسیس ایرلاین جدید است. این اشتیاق کاذب در صنعتی که تحت شدیدترین تحریم‌ها قرار دارد، ناشی از ساختار اقتصاد سیاسی و رانت‌های جانبی مانند سوخت یارانه‌ای و تسهیلات دولتی است. برخی مجموعه‌های خصولتی نیز با هدف پرستیژ منطقه‌ای اقدام به ثبت ایرلاین‌های تک‌پرنده‌ای کرده‌اند که هیچ توجیه اقتصادی یا تاب‌آوری عملیاتی ندارند.
سازمان هواپیمایی کشوری اکنون با دو اهرم افزایش حداقل تعداد هواپیما و ارتقای سقف تمکن مالی، مسیر ساماندهی شرکت‌های هواپیمایی کوچک را ریل‌گذاری کرده است. ضرب‌الاجل تعیین‌شده تا پایان سال سوم برنامه هفتم، پیامی روشن برای فعالان این حوزه دارد؛ شرکت‌های کوچک باید به سمت ادغام و تشکیل کنسرسیوم‌های قدرتمند حرکت کنند یا با ابطال مجوز مواجه شوند. این مدل استاندارد جهانی، منابع ارزی و کادر مهندسی را در شرکت‌های کارآمد متمرکز کرده و توان چانهزنی لجستیکی کشور را افزایش می‌دهد.
تحول در کیفیت خدمات هوایی
در کنار این جراحی ساختاری، اجرای نظام رتبه‌بندی کیفی بر مبنای شاخص‌هایی چون میزان تأخیرها، فاصله استاندارد صندلی‌ها و رضایت مسافران، گام تکمیلی سازمان هواپیمایی برای تحول در این حوزه است. اتصال این رتبه‌ها به اولویت دریافت تسهیلات، ایرلاین‌ها را ناچار می‌کند از استراتژی بقا به هر قیمت، به سمت ارتقای کیفیت خدمات حرکت کنند.
آسمان ایران اکنون بیش از هر زمان دیگری به جای تابلوی شرکت‌های کاغذی و پرنده‌های زمین‌گیر، نیازمند صندلی‌های امن و پروازهای منظم است. این ساختار جدید باید بتواند در سخت‌ترین شرایط تحریمی، بالاترین تاب‌آوری عملیاتی را به نمایش بگذارد و امنیت و رفاه مسافران را در اولویت قرار دهد.
منبع خبر: مشاهده خبر در سایت منبع
برای مشاهده سایر خبرهای حوزه حمل و نقل، به صفحه اخبار حمل و نقل مراجعه کنید.
