تداوم بحران جهانی گازوئیل تا نیمه سال 2027

بر اساس گزارش‌های تحلیلی، با وجود تلاش تولیدکنندگان خارج از مناطق درگیر برای افزایش تولید، ظرفیت موجود برای جبران کاهش عرضه کافی نیست و افزایش تقاضای فصلی در ماه‌های سرد سال نیز می‌تواند فشار بیشتری بر قیمت سوخت وارد کند. در این شرایط، تحلیلگران معتقدند توافق‌های محدود برای ارسال سوخت به بازارهای مصرف نیز نمی‌تواند به تنهایی تغییر محسوسی در وضعیت عرضه جهانی ایجاد کند.

چالش‌های پالایشی در خاورمیانه و روسیه

یکی از عوامل اصلی تداوم بحران جهانی گازوئیل، آسیب دیدن تأسیسات پالایشی در خاورمیانه است. پالایشگاه باپکو در بحرین که در هفته‌های ابتدایی درگیری‌ها هدف حملات قرار گرفت، اکنون به حدود 75 درصد ظرفیت کامل خود بازگشته است؛ با این حال، پالایشگاه جیزان عربستان سعودی با ظرفیت روزانه 400 هزار بشکه همچنان از مدار تولید خارج است. در کنار محدودیت‌های تولید در خاورمیانه، صادرات گازوئیل روسیه نیز با اُفت قابل توجهی روبه‌رو شده است. حملات پهپادی موجب شده است حدود نیمی از پالایشگاه‌های روسیه برای ماه‌ها از مدار خارج شوند که این وضعیت علاوه بر کاهش عرضه صادراتی، به کمبود سوخت در بازار داخلی روسیه و اعمال ممنوعیت صادرات منجر شده است.

چرا افزایش صادرات نفت خام به معنای رفع بحران سوخت نیست؟

یکی از نکات مهم در تحلیل بازار، تفاوت وضعیت صادرات نفت خام و فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز است. جریان عبور نفت خام از این تنگه به سطوحی نزدیک به پیش از درگیری‌ها بازگشته است، اما صادرات فرآورده‌های نفتی همچنان با محدودیت مواجه است. حمل محموله‌های سوختی به دلیل اشتعال‌پذیری بیشتر، با ریسک بالاتری همراه است و استفاده از نفتکش‌های کوچک‌تر نیز بر روند انتقال محموله‌ها اثر می‌گذارد. از سوی دیگر، پالایشگاه‌های خارج از خاورمیانه و روسیه طی ماه‌های گذشته با حداکثر ظرفیت فعالیت کرده و تعمیرات دوره‌ای خود را به تعویق انداخته‌اند؛ تداوم این روند می‌تواند احتمال خرابی تجهیزات و توقف‌های ناخواسته تولید را افزایش دهد.

تأثیر محدود توافق‌های تأمین سوخت

در همین شرایط، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از توافق با ولادیمیر پوتین برای تأمین گازوئیل موردنیاز آمریکا از روسیه خبر داده است. نخستین محموله این توافق شامل حدود 40 هزار تن گازوئیل با گوگرد بسیار پایین، بندر پریمورسک روسیه را ترک کرده است. با این حال، رابین میلز، مدیرعامل شرکت مشاوره انرژی قمر انرژی، تأکید کرده است که میزان گازوئیل ارسالی کمتر از یک دهم مصرف روزانه آمریکا است و تحلیلگران تأثیر این توافق بر عرضه جهانی و قیمت گازوئیل را محدود ارزیابی می‌کنند.

تداوم قیمت بالای سوخت با نزدیک شدن به زمستان

افزایش تقاضای فصلی، یکی دیگر از عواملی است که می‌تواند بحران جهانی گازوئیل را تشدید کند. با نزدیک شدن به زمستان در نیمکره شمالی، تقاضا برای سوخت‌های گرمایشی افزایش می‌یابد. پاتریک دی هان، رئیس بخش تحلیل نفت شرکت گس‌بادی، اعلام کرده است که میانگین قیمت گازوئیل در آمریکا همچنان در سطوح بالایی قرار دارد و با وجود اقدامات دولت برای کاهش فشار قیمت، قیمت‌ها همچنان بالا باقی مانده‌اند.

تعمیرات پالایشگاه‌ها در 2027 فشار عرضه را تشدید می‌کند

چشم‌انداز عرضه در سال‌های آینده نیز با محدودیت‌هایی همراه است. بر اساس ارزیابی مورگان استنلی، بازار جهانی سوخت دست‌کم تا اواسط سال 2027 با شرایط عرضه محدود مواجه خواهد بود. این مؤسسه مالی پیش‌بینی کرده است که در سه ماهه دوم سال 2027، حجم ظرفیت پالایشی خارج شده از مدار به دلیل تعمیرات برنامه‌ریزی شده، به حدود 2.5 برابر میزان معمول برسد. آژانس بین‌المللی انرژی نیز هشدار داده است که محدودیت عرضه در بازار گازوئیل و سوخت‌های گرمایشی احتمالاً تا میانه سال آینده ادامه خواهد داشت.